Green Deal duurzame en frisse Enschedese scholen

In mei 2012 tekenen alle scholen in het primair onderwijs en de gemeente Enschede de intentieverklaring ‘Duurzame en frisse basisscholen Enschede’. Een paar maanden daarvoor is de Gemeente met vier scholen aan de voorbereiding hiervan begonnen. Dit komt voort uit de langetermijnvisie ‘Nieuwe Energie voor Enschede’ die de Enschedese gemeenteraad eind 2009 heeft vastgesteld.

>> Direct naar tips en documenten

De intentieovereenkomst is getekend door alle zeven schoolbesturen en omvat 68 schoolgebouwen. Als gezamenlijke ambities spreken zij af:

  • zich maximaal in te zetten voor het onderhouden van het samenwerkingsverband Duurzame en frisse basisscholen Enschede (DFBE);
  • inspanningen te leveren voor verduurzaming van de schoolgebouwen. Inzet is fris en energieneutraal: een gezonde en duurzame leeromgeving en lagere energie(investerings- en exploitatie)lasten;
  • een deel van het Onderwijshuisvestingsbudget (zowel gemeente als schoolbestuur) vrij te maken voor verduurzaming van de schoolgebouwen;
  • deel te nemen aan het gemeentelijk haalbaarheidsonderzoek;
  • duurzaamheid gezamenlijk uit te dragen naar de schoolgebruikers (leerlingen en personeel) door deel te nemen aan Project E.

Zoals afgesproken zijn er een haalbaarheidsonderzoek (in 2012) en een financieringsonderzoek (in 2013) gedaan. De haalbaarheidsstudie leert dat met een investering van € 25 miljoen een CO2-reductie van ruim 3200 ton CO2 en een energielastenverlaging van net geen  800 ton te realiseren is. In het financieringsonderzoek is onder meer gekeken naar gezamenlijk investeren en een ESCo-constructie. De katholieke scholen blijken geen interesse in gezamenlijke financiering omdat zij zelf investeringsgeld hebben.

Voortvloeiend uit de intentieovereenkomst zijn met provinciaal en gemeentelijke (subsidie)geld tussen 2012 en 2015 diverse verduurzamingsmaatregelen getroffen. In zo’n 25 schoolgebouwen werd het binnenklimaat ‘verfrist’. Vijf basisscholen zijn vergaand verduurzaamd, waarbij één school energieneutraal werd. Tot slot zijn op 21 basisscholen in totaal 512 zonnepanelen gelegd.

In de loop van 2014 stokt het werken aan de intentieverklaring als er onzekerheid ontstaat over veranderingen rond eigendom en onderhoud van schoolgebouwen die per 1 januari 2015 te verwachten zijn. Gemeente Enschede benut 2015 voor de start van Project E waarin gemeente, scholen, lokale ondernemers en inwoners samen werken aan een duurzame toekomst (www.project-e.nl). Project E is een onderwijsprogramma voor basisscholen en heeft een bredere scope dan de intentieverklaring. Het gaat over duurzaamheid: naast energie ook over afval, water, groen, mobiliteit en biodiversiteit. Het gaat naast de fysieke aanpak van gebouwen, vooral over duurzaamheidseducatie en duurzaam gedrag van de gebouwgebruikers. Project E is eind 2015 gestart op vijf scholen. Na de zomer 2016 doen 15 scholen mee. Met Project E hopen gemeente en samenwerkingspartners het draagvlak voor duurzaamheid en klimaatmaatregelen op scholen, bij mensen thuis en in de buurt te vergroten.

Het sluiten van Green Deals als deze met scholen in het primair onderwijs past in de manier van werken van de gemeente Enschede. Zo zijn er ook Green Deals (of Green-Dealachtige afspraken) met eventorganisatoren, zes buurtinitiatieven en vier voetbalclubs. 

Tips

  • Begin met een intentieverklaring van voorlopers met ambities en geef anderen de mogelijkheid later aan te haken
  • Benoem in de intentieverklaring een paar concrete acties waarmee snel resultaat behaald kan worden om vrijblijvendheid te voorkomen en enthousiasme te kweken
  • Een intentieverklaring helpt bij het vinden van financiering: provincies zullen sneller geld beschikbaar stellen. Een eerste jaar met concrete resultaten helpt nog beter... 
  • Focus  op haalbare stappen die no-regret in een (half) jaar te realiseren zijn en vier de successen (uitbundig)
  • Maak onderwijs/educatie onlosmakelijk onderdeel van de andere afspraken in de Green Deal. Goed onderwijs daar gaat het scholen immers om. Bovendien draagt duurzaam gedrag belangrijk bij aan effectiviteit en rendement van maatregelen
  • Maak expliciet wat je als gemeente in de Green Deal inbrengt: tijd, aandacht en netwerk; communicatie, promotie en gemeentelijke betrokkenheid als keurmerk; budget en een gemakkelijker ingang tot (provinciale) financiering; onafhankelijkheid als bemiddelaar tussen partijen en in deskundigheid
  • Wil je als gemeente volwaardig partner zijn, sluit een Green Deal dan aan het begin van een raadsperiode. Zowel wethouders als raadsfracties kunnen dan tegen de volgende verkiezingen oogsten